متن نشریه شماره 399 مشخصات فنی عمومی سدها

افزودن به پسندها
متن نشریه شماره 399 مشخصات فنی عمومی سدها

توضیحات

فصل سیزدهم - قسمت 2

13-4-5- 2- الیاف شیشه ای و مصنوعی

مشخصات فنی این قبیل الیاف باید منطبق بر ASTM A1116 باشد.

13-4-6- افزودنی ها

مشخصات فنی افزودنی‌ها و مواد پوزولانی در 8-3-4 و 8-3-5 تعیین‌شده است. در سطور بعدی این بند از مشخصات فنی عمومی مشخصات افزودنی‌های شیمیایی که به‌طور خاص در عملیات بتن پاشی باید تأمین شود، تعیین می‌شود.

در هیچ نوع افزودنی نباید بیش‌تر از 1/0 درصد وزنی کلرور وجود داشته باشد.

تندگیر کننده مصرفی نباید خورنده یا حاوی قلیایی‌ها باشد.

چسب‌های قابل حل در آب یا افزودنی‌های دیگری که برای مرتب کردن الیاف فولادی به کار گرفته می‌شود، باید با سایر مواد و مصالح بتن پاشیدنی سازگاری داشته باشد. در این مورد قبل از آغاز عملیات، پیمانکار باید تأییدیه مهندس ناظر را کسب کند.

در صورت لزوم استفاده از تند گیر کننده‌ها فقط از تند گیر کننده‌های مایع استفاده می‌شود. از سیلیکات سدیم استفاده نخواهد شد، مگر به شکل پایه پلیمری تغییر شکل یافته که به تائید مهندس ناظر برسد. باید از حداقل مقدار تند گیر کننده که در مخلوط‌های آزمایشی موفق عمل کرده است، استفاده شود. این مقدار غالباً بین 8 تا 10 درصد مقدار مواد سیمانی خواهد بود.

مواردی که در این مشخصات فنی عمومی برای افزودنیهای شیمیایی تعیین نشده‌اند، باید منطبق براستاندارد شماره ASTM C1141 باشد. مشخصه‌های دوده سیلیسی باید منطبق بر استاندارد شماره ASTM C1240 باشد. مشخصات فنی خاکستر بادی و پوزولان طبیعی باید بر استاندارد شماره ASTM C618 منطبق باشد.

13-5- مخلوط ها

رده بندی مخلوط‌ها بر اساس جدول (13-3) انجام می‌شود. مخلوط‌های مندرج در این جدول به شرح زیر تعریف می‌شوند:

- مخلوط »الف« بتن پاشیدنی بدون الیاف و میلگرد است که برای تسطیح سطوح یا محافظت از مخلوط‌های »پ« و یا به‌عنوان سطح پرداخت مخلوط‌های »ب« و »ت« به کار گرفته می‌شود.

- مخلوط »ب« به‌عنوان جداره بندی دائمی برای تحمل بارهای دائمی، همراه با توری‌های سیمی به کار گرفته می‌شود.

- مخلوط »پ« به‌عنوان جدارهبندی دائمی برای تحمل بارهای دائمی، به همراه الیاف فولادی به کارگرفته می‌شود.

- مخلوط »ت« که به‌عنوان تحکیم اولیه زمین، به همراه الیاف فولادی یا توری‌های سیمی به کار گرفته می‌شود، اما برای تحمل بارهای دائمی طراحی نشده است.

جدول 13-3- رده بندی مخلوط‌های بتن پاشیدنی

روش آزمایش مخلوط »ب« مخلوط »الف« مشخصه

- - 1 روزه حداقل مقاومت فشاری مخلوط‌های آزمایشی (MPa)

 ASTM C1140 20 - 7 روزه

35 30 28 روزه

- - 1 روزه حداقل مقاومت فشاری مخلوط در کارگاه (MPa)

 ASTM C1140 20 - 7 روزه

25 23 28 روزه

 ASTM C78 - - 28 روزه حداقل مقاومت خمشیمخلوط‌های آزمایشی حداقل مقاومت خمشی مخلوط‌ها در کارگاه

- - 28 روزه

- 30 - دوام یا نفوذپذیری (حداکثر نفوذ)، (mm)

 ASTM C642-95 2275 2275 28 روزه چگالی خشک(Kg/m3)

 ASTM C642-95 حداکثر 8% - 7 روزه جذب آب جوشیده

 ASTM C642-95 حداکثر 17% - 7 روزه حجم منافذ

 ASTM C1117 - - گیرش ابتدایی ( مطابق استاندارد) زمان گیرش:

- - گیرش نهایی

روش آزمایش مخلوط »ت« مخلوط »پ« مشخصه

 ASTM C 1140 10 28 45 -

 20 37 1 روزه

7 روزه

28 روزه حداقل مقاومت فشاری مخلوط‌های آزمایشی (Mpa)

 ASTM C 1140 8

 21 35 -

 20 28 1 روزه

7 روزه

28 روزه حداقل مقاومت فشاری مخلوط در کارگاه (Mpa)

 ASTM C 78 4/6* 4/2* 4/6 4/2 حداقل مقاومت خمشیمخلوط‌های آزمایشی 28روزه حداقل مقاومت خمشی مخلوط‌ها در کارگاه 28 روزه

 ASTM C 1996 1mm/3mmخم

 3/5Mpa /3Mpa

 3/5Mpa /3Mpa 1mm/3mmخم

 2Mpa /1/5Mpa

 2Mpa /1/5Mpa

مقدار مقاومت باقی مانده مخلوط‌های آزمایشی 28 روزه

مقدار مقاومت باقی مانده مخلوط‌های کارگاه 28 روزه

- 0/5 0/5 مقاومت پیوند با سنگ (Mpa)

- - 30mm دوام / نفوذپذیری (حداکثر نفوذ)

 ASTM C 642-95 2275 2275 چگالی خشک 28 روزه (Kg/m3)

 ASTM C 642-95 حداکثر 9% حداکثر 8% جذب آب جوشیده 7 روزه

 ASTM C 642-95 حداکثر 19% حداکثر17% حجم منافذ 7 روزه

 ASTM C 1117 دقیقه 9 - گیرش ابتدایی زمان گیرش:

دقیقه 60 - گیرش نهایی

* فقط هنگامی‌که مخلوط »ت« با الیاف فولادی استفاده می‌شود.

در مشخصات فنی خصوصی ممکن است برخی از مشخصات ارائه‌شده در جدول (13-4) نیز برای مخلوط‌های بتن پاشی مشخص شود. این معیارها انتخابی خواهند بود و به تشخیص طراح مشخص خواهند شد.

جدول 13-4- مشخصه‌های انتخابی طراح برای مخلوط‌های بتن پاشی

مخلوط »ت« مخلوط »پ« مخلوط »ب« مخلوط »الف« مشخصه

 400 400 400 400 حداقل مقدار مواد سیمانی (Kg/m3)

 0/45 0/45 0/5 0/5 حداکثر نسبت آب به مواد سیمانی

 >800*

 25 *

 40*

 40*

 >800

 25

 40

 40

-

-

-

-

-

-

-

- الیاف فولادی

حداقل مقاومت کششی (Mpa) حداقل طول (mm) حداکثر طول (mm) حداقل مقدار (Kg/m3)

* فقط هنگامی‌که مخلوط »ت« با الیاف فولادی استفاده می‌شود.

برای جلوگیری از مخلوط‌های بتن پاشیدنی که در معرض این خطر باشند، ممکن است در مشخصات فنی خصوصی یا دستورالعمل‌های مهندس ناظر، مقدار هوا نیز بر اساس جدول (13-5) مشخص شود.

جدول 13-5- مقدار کل هوای بتن مقاوم در مقاب ل یخ زدگی1

مقدار کل هوای بتن (درصد حجمی)3 اندازه بزرگترین دانه (میلیمتر)2

 7 19

 6 بزرگ تر از 19

بتن پاشیدنی باید این قابلیت را داشته باشد که در لایههای 100 الی 150 میلی متر ی به‌گونه‌ای اجرا شود که چسبندگی خوبی به زمین یا لایههای قبلی ایجاد کرده و شکم نداده و فرورفتگی نداشته باشد.

مخلوط بتن پاشیدنی باید متراکم و همگن باشد و در آن جدایش دانهها و یا جدایش دانهها و الیاف یا نقصهای ظاهری دیگر نباید به چشم بخورد.

مخلوطی که در آن از الیاف فولادی استفاده می‌شود نباید منجر به ترک‌های ناشی از جمع شدگی بزرگ تر از 05/0 میلی متر شود. این مطلب با بازرسی‌ها و اندازه‌گیری‌های دقیق کنترل می‌شود و کسب تائید مهندس ناظر برای کارهایی که سطح آن‌ها بیش‌تر از 100 مترمربع باشد، الزامی است.

مسؤولیت طراحی تمامیمخلوط‌های بتن پاشی (بر اساس بند 13-9-2) و کیفیت بتن پاشیده به عهده پیمانکار است. پیمانکار باید اطلاعات مربوط به نسبت‌های اختلاط مصالح پیشنهادی خود را جهت بررسی به مهندس ناظر ارائه نماید.

مخلوط‌های بتن پاشی پیشنهادی باید با استفاده ازنتایج طرح اختلاط بهینه، حداقل 30 روز قبل از کاربرد نهایی به مهندس ناظر پیشنهاد گردد.

1- نمونه‌های ماخوذ از تراک میکسر

2- برای رده بندی سنگ‌دانه‌ها به بند 8-3-2 این مشخصات رجوع شود.

3- رواداری برای این مقادیر هوا 5/1% ± مجاز خواهد بود.

نسبت‌های دقیق اجزا در کاربرد نهایی بتن پاشی، بر اساس نتایج آزمایش‌های طرح اختلاط بهینه، تعیین می‌گردد و نباید بدون اخذمجوز کتبی از مهندس ناظر تغییر داده شود.

پیمانکار باید زمان‌های گیرش اولیه و نهایی مخلوط‌های حاوی مواد افزودنی با درصدهای وزنی مختلف سیمان راتعیین نماید.

نسبت دقیق مواد افزودنی از نتایج این آزمایش‌ها مشخص می‌گردد.

برای به حداقل رساندن مقدار پس ریز، در صورت لزوم باید نسبت‌های اختلاط موردبررسی مجدد قرار گیرد.. پیمانکار باید مهندس ناظر را از هرگونه تغییری در نسبت‌های اختلاط آگاه سازد.

اطلاعاتی که پیمانکار برای تصویب طرح اختلاط باید به مهندس ناظر ارائه نماید شامل موارد زیر است:

- نسبت وزنی یا حجمی مصالح مصرفی

- مقاومت

- نسبت آب به سیمان (برای روش تر)

- دانه بندی سنگدانههای مصرفی و منبع قرضه

- نوع سیمان مصرفی

- آب مصرفی

- مواد افزودنی مصرفی

- نتایج آزمایش‌ها

13-6- روش‌ها و ماشین‌آلات

13-6-1- نکات کلی

بتن پاشیدنی نوع »پ« و »ت« باید حتما با فرایند مخلوط تر، اما مخلوط‌های نوع »الف« و »ب« میتوانند با یکی از روش‌های مخلوط تر یا مخلوط خشک اجرا شوند.

تمام ماشین‌آلات توزین و اختلاط مصالح و پاشیدن انواع مخلوط‌ها باید قبل از آغاز عملیات به تصویب مهندس ناظر برسد و در طول عملیات باید چنان نگهداری شود که در تمام مدت عملیات بتنپاشی بتواند به‌طور مطلوب عملیات را اجرا کند. تمام اطلاعات در مورد ماشین‌آلات باید حداقل 4 هفته قبل از شروع ساخت مخلوط‌های آزمایشی در اختیار مهندس ناظر قرار گیرد. ظرفیت دستگاههای بتنپاشی باید متناسب با حجم عملیات باشد. یک سامانه بتنپاشی شامل ماشین‌آلات ساکن و سیار باید در طول مدت عملیات به‌عنوان سامانه ذخیره آماده سرویسدهی باشد. هوای دستگاه بتن پاشی باید تمیز، خشک و عاری از روغن باشد و فشار آن نباید از فشار لازم برای اجرای عملیات و از مقدار مشخص‌شده توسط سازنده دستگاه کم‌تر باشد.

دستگاه بتن پاشی باید قادر باشد که مصالح را با سرعت مشخص به سر افشانه تغذیه کند و از آنجا نیز بتن را با سرعتی مناسب به سطح کار بپاشد تا چسبندگی کافی بین سطح کار و بتن به وجود بیاید و ضمن ایجاد حداکثر چگالی و چسبندگی، حداقل پس ریز به وجود آید.

دستگاه بتن پاشی باید به کلی درزبندی و آببندی شده باشد. این دستگاه‌ها باید حداقل یک بار در هر نوبت‌کاری تماما تمیز شود تا از انباشتگی مصالح باقی مانده در قسمت‌های مختلف دستگاه جلوگیری شود. لوله‌های انتقال شامل تمام لولهها و افشانهها باید به‌صورت مستقیم و یا با خمیدگی‌های ملایم باشد. این لولهها با توجه به‌اندازه دانهها و الیافی که در مخلوط‌های آزمایشی انتخاب شده است، باید دارای قطر مناسب و یکسان و در فاصله بین دستگاه بتن پاشی و سرافشانه عاری از دندانه یا تاب باشد.

دستگاه بتن پاشی باید قادر باشد به تمام سطوح موردنظر ازفاصله مناسب بتن بپاشد. سطوحی که برای بتنپاشی آماده شدهاست، باید به روشنی برای مهندس ناظر مشخص شود. برای این کار در صورت تاریک بودن محوطه کار از نورافکن‌های مناسب استفاده خواهد شد و لامپ کلاه‌های ایمنی در این خصوص موردقبول نیست. گرد و غبار، توسط پودر آب، هوادهی و تهویه مناسب و با نگهداری دستگاه در شرایط مطلوب، در حداقل نگه داشته خواهد شد. لباس‌های ایمنی و ماسکهای تنفس باید برای تمام افراد درگیر در بتنپاشی مهیا باشد و توسط آن‌ها استفاده شود. مشخصات وسایل ایمنی در فصل سوم این مشخصات فنی عمومی ارائه‌شده است.

13-6-2- فرایند مخلوط تر

ماشین‌آلات فرایند بتن پاشی با مخلوط تر آن گونه که سازنده ماشین‌آلات توصیه می‌کند، نصب می‌شود و تجهیزات پمپ باید انتقال مداوم بتن پاشیدنی را با تأمین کمترین مکث تضمین کند. دستگاه به‌گونه‌ای خواهد بود که بتوان هوا و آب را به هرنسبتی که انتخاب شده باشد، به سطح کار پاشید و از این طریق عملیات تمیزکردن سطح یا پرداخت نهایی انجام شود.

13-6-3- فرایند مخلوط خشک

ماشین‌آلات فرایند بتن پاشی با مخلوط خشک آنگونه که سازنده ماشین‌آلات توصیه می‌کند، نصب می‌شود. ماشین‌آلات بتن پاشی مخلوط خشک به‌گونه‌ای خواهد بود که در هنگام اجرای عملیات به همان اندازه گرد و غبار ایجاد کند، که یک دستگاه بتن پاشی مخلوط تر ایجاد می‌کند. این موضوع از طریق اجرای مخلوط‌های آزمایشی به تائید مهندس ناظر خواهد رسید.

افشانه باید توانایی آن را داشته باشد که به‌طور دائمی وکامل مقدار آب مخلوط را کنترل کند؛ همچنآن‌که دستگاه بتن پاشی باید قادر باشد تمام مصالح بتن را به‌خوبی با یکدیگر مخلوط کند.

13-6-4- پیمانه کردن خودکار

پیمانه کردن افزودنی‌ها با دست مجاز نیست.

دستگاه فرایند مخلوط تر باید به مراتب زیر مجهز باشد:

الف- سامانه کنترلی که این قابلیت را داشته باشدکه طبق برنامه نوشته‌شده عمل کند و تمام عملکرد دستگاه را (شامل پیمانه کردن تمام افزودنی ها) کنترل کند. این سامانه باید قادر باشد اطلاعات هر نوبت پیمانه کردن و همچنین هر نوبت عملیات را حفظ و از طریق چاپگر در اختیار مسؤولین عملیات بگذارد. یک نسخه از اطلاعات مربوط به هر نوبت عملیات بتن پاشی در اختیار مهندس ناظر قرار می‌گیرد.

ب- دستگاه تغذیه کنندهای که قادر باشد افزودنی‌ها را به مقدار تصویب شده به بقیه مخلوط اضافه کند. این دستگاه باید بتواند هر نوع افزودنی را با رواداری 5/0%± به مخلوط اضافه کند. این دستگاه باید بر اساس توصیه سازنده آن واسنجی شده و مورداستفاده قرار گیرد. دستگاهی که برای فرایند مخلوط خشک مورداستفاده قرار می‌گیرد باید به پمپ هایی مجهز باشدکهافزودنی‌های مایع را با رواداری 1% ± مقدار تصویب شده به آب مخلوط اضافه کند. این پمپ‌ها بر اساس دستورالعمل سازنده آن‌ها واسنجی شده و مورداستفاده قرار خواهد گرفت.