متن نشریه شماره 399 مشخصات فنی عمومی سدها

افزودن به پسندها
متن نشریه شماره 399 مشخصات فنی عمومی سدها

توضیحات

فصل پنجم- قسمت اول

 صل پنجم – زمین کنی در فضای باز

5-1- کلیات

منظور از زمین کنی در فضای باز، کندن انواع زمین‌ها در هر عمق و به هر طریق اعم از دستی، ماشینی یا انفجار و جمع‌آوری مواد حاصله و توده کردن آن‌ها در فاصله مناسب و همچنین بارگیری و حمل به محل‌های از پیش تعیین‌شده، جهت رسیدن به خط تراز و ابعاد نشان داده‌شده در نقشه و یا تعیین‌شده توسط مهندس ناظر می‌باشد.

5-2- تعاریف

 طبقه بندی زمین‌هایی که کنده شده‌اند، بر اساس تعاریفی که در این بند ارائه‌شده است، توسط پیمانکار پیش نهاد می‌شود و حسب مشخصات فنی خصوصی و فهرست‌بهای منضم به پیمان به عهده مهندس ناظر یا کمیسیون طبقه بندی زمین که از نمایندگان کارفرما، مشاور و پیمانکار تشکیل می‌شود است، و درصورتی‌که به مهندس ناظر محول شده باشد، باید به تصویب کارفرما نیز برسد.

زمین‌های لجنی: زمین‌های لجنی، زمین‌هایی است که عامل کار با وزن طبیعی خود تا حدی در آن فرو رود، به‌گونه‌ای که انجام عملیات به سهولت مقدور نباشد.

 زمین‌های نرم: زمین‌های نرم، زمین‌هایی است که از مخلوطی از دانه‌های مجزا از هم و بدون چسبندگی قابل توجه، که انجام عملیات در آن به‌وسیله بولدوزر تا قدرت 150 قوه اسب و بدون استفاده از ریپر بولدوزر یا وسایل مشابه عملی باشد، تشکیل شده است.

زمین‌های سخت: زمین‌های سخت، زمین‌هایی است که از دانه‌های به هم چسبیده تشکیل شده و کندن آن‌ها با بولدوزر به قدرت تا 300 قوه اسب و با استفاده از ریپر بولدوزر و یا وسایل مشابه عملی باشد.

زمین‌های سنگی: زمین‌های سنگی زمین‌هایی است که برای کندن آن مصرف مواد ناریه ضروری تشخیص داده‌شده است.

ریزش برداری: ریزش برداری در هر نوع زمین، عملیات در زمین نرم محسوب می‌شود. درصورتی‌که در مواد ریزشی قطعات سنگی غیرقابل بارگیری وجود داشته باشد و خرد کردن آن‌ها اجتناب ناپذیر باشد، حجم قطعات سنگی که خرد می‌شود، زمین کنی در زمین سنگی محسوب می‌شود. حجم این قطعات روزانه به‌وسیله مهندس ناظر تعیین می‌شود.

توجه به نکات زیر ضروری است:

- طبقه‌بندی زمین با تعاریف فوق جهت زمین کنی در فضای باز با مهندس ناظر و تصویب کارفرما (و درصورتی‌که شرایط پیمان مشخص کرده باشد، کمیسیون طبقه بندی) می‌باشد.

- گودبرداری عملیات زمین کنی است که تمام اطراف آن محصور باشد.

- خاکبرداری عملیات زمین کنی است که کم‌تر از چهار طرف آن محصور باشد.

5-3- اندازه‌گیری حجم عملیات زمین کنی

5- 3-1- حجم عملیات زمین کنی

حجم عملیات زمین کنی بر اساس نقشه‌های مصوب اجرایی کارگاهی و نقشه‌های توپوگرافی که قبل از شروع عملیات تهیه‌شده است و با در نظر گرفتن صورت مجلس‌ها و دستورالعمل‌ها در طول دوره اجرا، اندازه‌گیری و محاسبه می‌گردد. تغییر حجم عملیات که در اثر تورم مواد حاصله از زمین کنی ایجاد می‌شود در محاسبات منظور نخواهد شد.

5- 3-2- حجم عملیات زمین کنی اضافی مجاز

چنانچه مهندس ناظر در جریان عملیات، دستور زمین کنی اضافی را صادر کند، در این موارد حجم این زمین کنی بر اساس نقشه‌های اجرایی جدیدی که از سوی مهندس ناظر ابلاغ شده محاسبه می‌شود.

5- 3-3- عملیات زمین کنی غیرمجاز

چنانچه ضمن عملیات، زمین کنی بیش از اندازه مندرج در نقشه‌های مصوب و دستور کارها انجام شود، پر کردن قسمت‌های اضافه، باکیفیت اجرایی موردقبول مهندس ناظر به عهده پیمانکار می‌باشد و از این بابت وجهی به پیمانکار پرداخت نخواهد شد.

5- 3-4- حجم عملیات خارج از قصور پیمانکار

چنانچه ضمن عملیات زمین کنی، اضافه حجم زمین کنی روی دهد که ناشی از قصور پیمانکار نباشد، مراتب باید بلافاصله به اطلاع مهندس ناظر برسد. مهندس ناظر پس از رسیدگی، نحوه جبران هزینه‌های مربوط را بر اساس مبانی پیمان و پس از تصویب کارفرما به پیمانکار اعلام خواهد کرد.

5-4- حمل و انباشت مواد حاصله از زمینکنی‌ها و مواد زائد

پیمانکار موظف است به‌طور منظم کلیه فعالیت‌ها را در محل زمینکنی‌ها کنترل نموده و نسبت به جابجایی مواد حاصله از عملیات و به‌طورکلی هر نوع مواد زائد دیگری که در محدوده فعالیت‌ها موجود است، به محل از پیش تعیین‌شده انباشت مواد زائد اقدام نماید.

کلیه مواد حاصله از زمینکنی‌ها در انواع زمین‌ها، که به تشخیص مهندس ناظر، مصالح قابل مصرف در خاکریزها و یا همچنین قابل استفاده برای مصالح سنگی بتن باشد، به محل خاکریزها و یا محل سنگ‌شکن حمل و تخلیه می‌گردد و درصورتی‌که محل خاکریزها آماده نباشد، به محل انباشت مصالح خاکریزها که از قبل تعیین‌شده، حمل و انباشته می‌گردد.

اندازه‌گیری حجم مواد حاصله از زمینکنی‌ها برای حمل، برابر است با حجم زمینکنی‌های مربوط، طبق نقشه‌های مصوبی که محاسبه شده است. به عبارت دیگر بابت تورم مواد برای حمل پرداختی صورت نخواهد گرفت.

5-5- تمیزکاری و برداشت مواد زائد خاک، ریشه کنی و انباشت مواد زائد

تمیزکاری شامل برداشتن و حمل کلیه پرچین ها، پی ساختمان‌ها، بقایای مصالح ساختمانی و حمل به محل انباشت مواد زائد می‌باشد.

ریشه کنی شامل برداشتن و حمل بقایای تنه و ریشه درختان، الوارهای مدفون و مواد آلی به محل انباشت مواد زائد می‌باشد.

تمیزکاری و ریشه کنی مواد زائد خاک باید در مورد کلیه محل‌های خاک‌ریزی‌ها، منابع قرضه و سازه‌هایی که در نقشه مشخص‌شده و یا توسط مهندس ناظر ابلاغ می‌شود به عمل آید.

کلیه مواد زائد که از عملیات تمیزکاری، ریشه کنی و برداشت خاک نباتی حاصل می‌گردد، باید در محل مناسبی انباشته و سوزانده شود و یا در محل مورد تائید مهندس ناظر دفن گردد.

موادی که مدفون می‌شود باید با لایه‌ای به ضخامت حداقل 60 سانتی‌متر به‌وسیله مواد حاصله از زمینکنی‌ها پوشانده شود. درصورتی‌که محل انباشت مواد زائد به‌طور دائم زیر آب مدفون نمی‌شود، باید طوری شکل داده شود که پستی و بلندی نداشته و با شیب مناسبی زهکشی شود، تا نمای مرتبی داشته باشد.

از بین بردن مواد زائد به طریق سوزاندن، فقط با تائید مهندس ناظر قابل‌اجرا است.

برداشتن مواد زائد خاک در محل‌های انباشت ضروری نمی‌باشد. محدوده برداشت مواد زائد خاک باید تا 50 متر دورتر از محدوده فعالیت‌ها باشد، مگر این‌که در نقشه‌ها دستور دیگری داده‌شده باشد.

مواد زائدی که از تمیزکاری، ریشه کنی و برداشت خاک نباتی حاصل می‌گردد، نباید روی زمین‌های کشاورزی و یا زمین‌های ناپایدار قرار گیرد.

برداشت خاک نباتی توأم با بوته‌ها و ریشه‌ها، زمین کنی در زمین‌های نرم یا سخت، حسب مورد تلقی شده و یا به عبارت دیگر بابت کندن بوته‌ها و ریشه‌ها پرداخت جداگانه‌ای صورت نخواهد گرفت.

مصالحی که از تمیزکاری، ریشه‌کنی و برداشت خاک نباتی حاصل شود، ممکن است طبق دستورالعمل مهندس ناظر فروخته، استفاده و یا انبار گردد.

درصورتی‌که مواد زائد حجمی بیش‌تر از حجم پیش‌بینی شده اولیه داشته باشد، باید در محل‌های جدیدی که طبق دستور مهندس ناظر برای مواد زائد منظور می‌شود، تخلیه گردد.

5-6- احتیاطات و ایمنی

پیمانکار، مسئول تأمین ایمنی کلیه عملیات زمین کنی است.

 کلیه فعالیت‌های پیمانکار باید مطابق با قوانین، مقررات و ضوابط ایمنی و نیز استانداردهای زیست محیطی و مندرجات فصل سوم این مشخصات فنی عمومی‌باشد.

پیمانکار کلیه روش‌های منطقی را به‌منظور کاهش سر و صدا و غبار باید به کار گیرد و به‌منظور جلوگیری از آسیب‌دیدگی افراد، باید وسایل حفاظتی شخصی در اختیار کارکنان قرار دهد.

پیمانکار موظف است جزییات مربوط به مواد منفجره، از جمله روش حمل و نقل و انبار کردن آن را به مهندس ناظر ارائه نماید، و پس از تائید مهندس ناظر آن روش‌ها را به کار گیرد.

پیمانکار موظف است کلیه موارد ایمنی در مورد انبار کردن، جابجا نمودن و به‌کارگیری مواد منفجره را رعایت نموده و یک نسخه از قوانین و مقررات کشوری در مورد حمل و نقل، انبار کردن و استفاده از مواد منفجره را در دفتر کار خود و در کارگاه داشته باشد و یک نسخه از آن را نیز در اختیار مهندس ناظر قرار دهد. همچنین تابلوهای خطر و آگهی‌هایی را که شامل دستورالعمل‌های لازم زمان انفجار باشد، در محل نصب نماید. چنین آگهی‌هایی باید به تمام زبان‌هایی که در پیمان ذکر می‌شود، نوشته شود.

پیمانکار موظف است موقعیت و محل مناسب انبار ناریه را با توجه به کلیه قوانین و مقررات ایمنی انتخاب کرده و طرح انبار ناریه را به‌منظور بررسی به مهندس ناظر ارائه نماید. این طرح پس از اخذ تأییدیه مقامات انتظامی قابل‌اجرا است.

پیمانکار موظف است انبار مواد ناریه را با رعایت ضوابط ایمنی برای انبار کردن مواد ناریه آماده نماید و نسبت به نگهداری و حفاظت آن مطابق قواعد ایمنی اقدام نماید.

فاصله انبار ناریه تا محل کارگاه نباید کم‌تر از 1000 متر باشد.

پیمانکار موظف است مواد منفجره را فقط در مورد ردیف کارها، و در زمان و محلی که مورد تائید مهندس ناظر است به کار گیرد. اما چنین تأییدی بر اساس قوانین و مقررات کشوری سبب سلب مسؤولیت پیمانکار در رابطه با مجروح شدن، مرگ، نارضایتی افراد، صدمه زدن به کار، ساختمان‌های مربوط، جاده‌ها، اماکن، اشیا، حیوانات و اموال نمی‌گردد. پیمانکار مسئول هرگونه حادثه ناشی از عملیات آتشکاری می‌باشد و کارفرما نسبت به پرداخت هرگونه غرامت و ادعایی که ناشی از عدم رعایت موارد ایمنی آتشکاری و یا نگهداری مواد ناریه باشد تعهدی ندارد.

اگر مهندس ناظر احتمال وقوع حادثه‌ای را در اثر انفجار بدهد، می‌تواند از ادامه کار ممانعت به عمل آورد و پیمانکار حق هیچ گونه اعتراضی را به مهندس ناظر و کارفرما را نخواهد داشت. پیمانکار موظف است قبل از زمان هر انفجار آژیر اعلام خطر را کشیده و افرادی را در جاده‌ها و محدوده خطر با پرچم یا بلندگو به کار گمارد تا از توقف و تردد افراد، حیوانات و یا وسایل نقلیه در محدوده جلوگیری به عمل آورند.

در مواردی که از چاشنی‌های الکتریکی استفاده می‌شود. جهت جلوگیری از انفجار ناقص، باید کنترل و دقت لازم به عمل آید.

در مواقع طوفانی و رعد و برق عملیات خرج گذاری ممنوع است.

طی مدت عملیات آتشکاری فقط کارکنان مجاز، از جمله اکیپ آتشکار و کنترل کننده مهندس ناظر مجاز است که در محل حضور داشته باشد. قبل از زمان انفجار کلیه افراد اکیپ در محل امنی پناه گرفته و سپس انفجار توسط مسئول اکیپ آتشکار با اطمینان از اینکه کلیه موارد ایمنی رعایت شده است، صورت خواهد گرفت. پس از انفجار به‌منظور کسب اطمینان از صحت کامل انفجار، اکیپ آتشکار به کنترل نهایی میپردازد و تا حصول اطمینان نهایی، کنترل محدوده همچنان ادامه می یابد.

مسئول اکیپ آتشکاری باید دارای مجوز رسمی از مراجع ذیصلاح باشد و افراد اکیپ نیز باید با تجربه بوده و مورد تائید مهندس ناظر باشند. در این مورد مراعات مقررات دستگاه‌های انتظامی الزامی است.

پیمانکار موظف است به طریقی که مورد تائید مهندس ناظر باشد، کلیه مدارک مربوط به آتشکاری را برای مقایسه با سوابق زلزله نگاری جمع‌آوری نماید. مدارک آتشکاری باید شامل زمان دقیق، محل، نوع مواد منفجره، مقدار آن، نحوه انفجار و نتیجه آتشکاری باشد.

پیمانکار موظف است تصویر دستورالعمل‌ها و آگهی‌های صادر شده از طرف خود را، پس از کسب تائید مهندس ناظر، جهت اطلاع کارگران و کارمندان در تابلوی اعلانات نصب نماید.

جزئیات خاص

بازدید از صفحه توییتر 100%ضمانت برگشت وجه عضویت در کانال تلگرام پایمرد دات کام logo-samandehi linkedin.png